منشور حقوق بیمار

منشور حقوق  بيماران در ايران


 يكايك افراد جامعه متعهد به حفظ و احترام به كرامت انسان ها مي باشند.اين امر در شرايط بيماري از اهميت ويژه اي برخوردار است. بر اساس قانون اساسي توجه به كرامت والاي انساني از اصول پايه نظام جمهوري اسلامي بوده ، دولت موظف است خدمات بهداشتي - درماني را براي يكايك افراد كشور تأمين كند. بر اين اساس ارائه خدمات سلامت بايد عادلانه و مبتني بر احترام به حقوق و رعايت كرامت انساني بيماران صورت پذيرد. اين منشور با توجه به ارزشهاي والاي انساني و مبتني بر فرهنگ اسلامي و ايراني و بر پايه برابري كرامت ذاتي تمامي گيرندگان خدمات سلامت و با هدف حفظ ، ارتقا و تحكيم رابطه انساني ميان ارائه كنندگان و گيرندگان خدمات سلامت تنظيم شده است كه شامل موارد زير مي باشد:  

1-دريافت مطلوب خدمات سلامت حق بيمار است

ارائه خدمات سلامت بايد:

1-1) شايسته شان و منزلت انسان و با احترام به ارزش ها، اعتقادات فرهنگي و مذهبي باشد؛

 2-1) برپايه ي صداقت، انصاف، ادب وهمراه با مهرباني باشد؛

 3-1) فارغ از هرگونه تبعيض از جمله قومي، فرهنگي، مذهبي، نوع بيماري و جنسيتي باشد؛

 4-1)  براساس دانش روز باشد؛

 5-1) مبتني بربرتري منافع بيمار باشد؛

6-1) درمورد توزيع منابع سلامت مبتني بر عدالت و اولويت هاي درماني بيماران باشد؛

 7-1) مبتني برهماهنگي اركان مراقبت اعم از پيشگيري، تشخيص، درمان و توانبخشي باشد؛

 8-1) به همراه تامين كليه امكانات رفاهي پايه و ضروري و به دور از تحميل درد و رنج و محدوديت هاي غير ضروري باشد؛

 9-1)  توجه ويژه اي به حقوق گروه هاي آسيب پذير جامعه از جمله كودكان، زنان باردار، سالمندان، بيماران رواني، زندانيان، معلولان ذهني و جسمي و افراد بدون سرپرست داشته باشد؛

2- اطلاعات بايد به نحو مطلوب و به ميزان كافي دراختيار بيمار قرارگيرد

1-2) ضوابط وهزينه هاي قابل پيش بيني بيمارستان اعم از خدمات درماني و غيردرماني و ضوابط بيمه و معرفي سيستم هاي حمايتي در زمان پذيرش؛

2-2) نام، مسووليت ورتبه ي حرفه اي اعضاي گروه پزشكي مسئول ارائه مراقبت از جمله پزشك، پرستارو دانشجو و ارتباط حرفه اي آن ها با يكديگر؛

3-2) روش هاي تشخيصي و درماني و نقاط ضعف وقوت هر روش و عوارض احتمالي آن، تشخيص بيماري، پيش آگهي و عوارض آن و نيز كليه ي اطلاعات تاثيرگذار درروند تصميم گيري بيمار؛

4-2) نحوه ي دسترسي به پزشك معالج و اعضاي اصلي گروه پزشكي درطول درمان؛

5-2) كليه اقداماتي كه ماهيت پژوهشي دارند؛

 6-2)  ارائه آموزش هاي ضروري براي استمراردرمان؛

7-2) نحوه ي ارائه اطلاعات بايد به صورت ذيل باشد

 1-7-2) اطلاعات بايد در زمان مناسب و متناسب با شرايط بيمار از جمله اضطراب و درد و ويژگي هاي فردي وي از جمله زبان، تحصيلات و توان درك در اختيار وي قرارگيرد، مگر اين كه  تاخيردرشروع درمان به واسطه ي ارائه اطلاعات فوق سبب آسيب به بيمار گردد؛ ( دراين صورت انتقال اطلاعات پس از اقدام ضروري، در اولين زمان مناسب بايد انجام شود.) - بيمار علي رغم اطلاع از حق دريافت اطلاعات، از اين امر امتناع نمايد كه در اين صورت بايد خواست بيمارمحترم شمرده شود، مگر اين كه عدم اطلاع بيمار، وي يا سايرين را در معرض خطر جدي قراردهد.

2-7-2) بيمار مي تواند به كليه ي اطلاعات ثبت شده در پرونده ي باليني خود دسترسي داشته باشد و تصوير آن را دريافت 3 نموده و تصحيح اشتباهات مندرج درآن را درخواست نمايد. .

3- حق انتخاب و تصميم گيري آزادانه بيمار در دريافت خدمات سلامت بايد محترم شمرده می شود

1-3)  محدوده انتخاب و تصميم گيري درباره موارد ذيل مي باشد؛

1-1-3) انتخاب پزشك معالج و مركز ارائه كننده ي خدمات سلامت در چارچوب ضوابط؛

2-1-3) انتخاب ونظرخواهي از پزشك دوم به عنوان مشاور؛

3-1-3)  شركت يا عدم شركت درهرگونه پژوهش، با اطمينان از اينكه تصميم گيري وي تاثيري در تداوم و نحوه دريافت خدمات سلامت نخواهد داشت؛

4-1-3) قبول يا رد درمان هاي پيشنهادي پس از آگاهي از عوارض احتمالي ناشي از پذيرش يا رد آن مگر درموارد خودكشي يا مواردي كه امتناع از درمان شخص ديگري را در معرض خطر جدي قرار مي دهد؛

5-1-3) اعلام نظر قبلي بيمار در مورد اقدامات درماني آتي در زماني كه بيمار واجد ظرفيت تصميم گيري مي باشد ثبت و به عنوان راهنماي اقدامات پزشكي درزمان فقدان ظرفيت تصميم گيري وي با رعايت موازين قانوني مد نظر ارائه كنندگان خدمات سلامت و تصميم گيرنده جايگزين بيمار قرارگيرد

2-3)  شرايط انتخاب و تصميم گيري شامل موارد ذيل مي باشد؛

1-2-3) انتخاب و تصميم گيري بيمار بايد آزادانه و آگاهانه، مبتني بردريافت اطلاعات كافي و جامع ( مذكوردربند دوم ) باشد؛

2-2-3) پس از ارائه اطلاعات، زمان و كافي به بيمارجهت تصميم گيري و انتخاب داده شود؛

4 - ارائه خدمات سلامت بايد مبتني براحترام به حريم خصوصي بيمار( حق خلوت ) و رعايت 4 اصل رازداري باشد

1-4) رعايت اصل رازداري راجع به كليه ي اطلاعات مربوط به بيمارالزامي است مگردرمواردي كه قانون آن را استثنا كرده باشد؛

 2-4) دركليه ي مراحل مراقبت اعم از تشخيصي ودرماني بايد به حريم خصوصي بيمار احترام گذاشته شود. ضروري است بدين منظوركليه ي امكانات لازم جهت تضمين حريم خصوصي بيمارفراهم گردد؛

 3-4) فقط بيمارو گروه درماني و افراد مجازازطرف بيمار وافرادي كه به حكم قانون مجاز تلقي مي شوند ميتوانند به اطلاعات دسترسي داشته باشند؛

 4-4)  بيمارحق دارد درمراحل تشخيصي از جمله معاينات، فردمعتمد خود را همراه داشته باشد.

 همراهي يكي از والدين كودك درتمام مراحل درمان حق كودك مي باشد مگر اينكه اين امر بر خلاف  ضرورت هاي پزشكي باشد.

5. دسترسي به نظام كارآمد رسيدگي به شكايات حق بيمار است

 1-5) هر بيمار حق دارد درصورت ادعاي نقض حقوق خودكه موضوع اين منشوراست، بدون اختلال در كيفيت دريافت خدمات سلامت به مقامات ذي صلاح شكايت نمايد؛

2-5) بيماران حق دارند از نحوه رسيدگي و نتايج شكايت خود آگاه شوند؛

3-5)  خسارت ناشي از خطاي ارائه كنندگان خدمات سلامت بايد پس از رسيدگي و اثبات مطابق مقررات دركوتاه ترين زمان ممكن جبران شود.

دراجراي مفاد اين منشور درصورتي كه بيمار به هر دليلي فاقد ظرفيت تصميم گيري باشد، اعمال كليه ي حقوق بيمار - مذكور در اين منشور- برعهده ي تصميم گيرنده ي قانوني جايگزين خواهد بود. البته چنانچه تصميم گيرنده ي جايگزين برخلاف نظرپزشك، مانع درمان بيمار شود، پزشك مي تواند از طريق مراجع ذيربط درخواست تجديد نظر در تصميم گيري را بنمايد . چنانچه بيماري كه فاقد ظرفيت كافي براي تصميم گيري است، اما ميتواند در بخشي ازروند درمان معقولانه تصميم بگيرد، بايد تصميم او محترم شمرده شود